Kennis- en leerprogramma

Brede Welvaart in beleid

Kennis- en leerprogramma: Brede welvaart in de regio

Brede welvaart’ zingt al een tijd rond op zowel Rijksniveau als in provinciale en lokale bestuursakkoorden. Dat is niet zo vreemd. Effectief beleid stuurt namelijk niet alleen op economische aspecten, maar houdt ook rekening met sociale en ecologische factoren. Een brede welvaartsbril helpt de blik te verbreden van het BBP naar dat wat mensen van waarde vinden. Dat is niet alleen uit te drukken in geld en economische ontwikkeling, maar gaat over alle aspecten die belangrijk zijn voor de kwaliteit van leven en leefomgeving. Niet alleen voor de mensen hier en nu, maar ook voor latere generaties of mensen elders – zowel andere regio’s als in andere landen.

Hoewel de behoefte aan een breed welvaartsperspectief groeit, roept de toepassing ervan in de regionale beleidspraktijk nog de nodige vragen op. In de regio treffen de verschillende overheden elkaar om samen te werken aan grote maatschappelijke opgaven (zoals stikstof reduceren, energie opwekken of woningen bouwen). Maar hoe benut je brede welvaart als afwegingsmethode voor deze opgaven? Op welke wijze en met welke instrumenten bevorder je de brede welvaart in de regio, met perspectief voor inwoners en ondernemers én met gelijke kansen voor alle bewoners? Met het Kennis- en Leerprogramma gaan Rijk en regio gezamenlijk op zoek naar de antwoorden op deze vragen en zetten hiermee de stap van ambitie naar actie.

Dit is het tweede leerprogramma van het Nationaal Netwerk Brede Welvaart. In het eerste programma hebben beleidsmakers, onderzoekers en bestuurders samen aan de hand van praktijkcasussen geleerd hoe brede welvaart toepasbaar gemaakt kan worden. De geleerde lessen zijn gebundeld in het praktijkboek ‘Van meer waarde’, dat in april 2025 in Madurodam is gepresenteerd. Om de opgedane kennis weer een stap verder te brengen, is in 2026 een nieuwe Kennis- en Leerprogramma gestart: Brede welvaart in regionaal beleid.

Leren via communities

Om het brede welvaartsdenken (en doen!) echt verder te brengen, sluiten we aan bij de praktijk en stellen we de kennisuitwisseling hiervan in dienst. We zetten in op horizontale integratie (binnen de regio’s en binnen het Rijk) en verticale integratie (tussen Rijk en regio’s). Via twee thematische Communities of Practice (CoP’s) leren praktijkhouders, experts en andere relevante stakeholders de komende tijd jaar gezamenlijk over de toepassing van brede welvaart in de (beleids)praktijk.

Per community staat een ander thema centraal, om zo focus aan te brengen in de veelheid aan vragen, uitdagingen en obstakels rondom het brede begrip. Elke CoP wordt gevoed door concrete praktijkcasussen op zowel lokale, regionale als nationale schaal op het betreffende thema. Om de leerervaringen breder toegankelijk te maken, worden tools, handvatten, afwegingskaders en kennisproducten ontwikkeld, die via deze website toegankelijk zijn (zie de verschillende CoP-pagina’s). Trendbureau Drenthe en Sociaal Planbureau Groningen zijn coördinator van de CoP ‘Bewoners in beeld’, HZ Kenniscentrum Zeeuwse Samenleving coördineert ‘Rijk in de regio’.

Open Bijeenkomsten

De opbrengsten en resultaten uit de twee communities worden gedeeld in bredere, open toegankelijke bijeenkomsten voor het gehele netwerk. Zo leert het netwerk samen van de successen én de obstakels rondom het monitoren en toepassen van brede welvaart in de beleidspraktijk. Deze open themabijeenkomsten bieden een plek van ontmoeting voor verschillende betrokkenen van overheden, instellingen, maatschappelijke organisaties of het bedrijfsleven.

Communities of Practices

Binnen het leerprogramma gaan de deelnemers aan de slag met brede welvaart aan de hand van twee thema's, waar ieder een Community of Practice (CoP) voor is opgericht. De handvatten, tools en kennis die volgen worden openbaar gedeeld via open bijeenkomsten, handreikingen en deze website. Klik hieronder op een thema om meer te weten te komen.